Bevrijdingsfestival Groningen

5 mei 2015, Stadspark Groningen Vfonds

Open Joodse Huizen

Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet is een landelijk initiatief om op een kleinschalige, intieme manier te herdenken. Getuigen, nabestaanden en kenners vertellen op verschillende locaties in de stad het persoonlijke verhaal van Joodse Groningers, verbonden aan die specifieke plek. Open Joodse Huizen vindt plaats op 4 mei en is gratis toegankelijk. Zie www.openjoodsehuizen.nl voor meer informatie.

Foto: Anke Jongste
Foto: Anke Jongste

Folkingestraat 60 l Synagoge l 10.30 – 16.00 uur

Hier kun je gedurende de dag terecht voor informatie, flyers en rondleidingen. Om 11.00 en 13.00 uur start hier, onder leiding van historicus Vincent Hazelhoff, een stadswandeling over Groningen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Nieuwstad 28 l Rabbinaatshuis bij de Folkingestraat Synagoge l 11.00 en 14.00 uur

Mussert in de voorkamer. Auteur Ron van Hasselt vertelt over het huis van zijn jeugd: Praediniussingel 15. Wat gebeurde er met de bewoners; weduwe Polak, haar dochter en drie zonen? De bezettingsautoriteiten vorderden het huis en hadden daar zo hun eigen plannen mee.

Oude Kijk in 't Jatstraat 38 l De Stadsakker l 11.00 en 12.00 uur

Historicus Geert Volders werkte bij Herinneringscentrum Kamp Westerbork en vertelt over Herman van Hessen, een sportieve Joodse Stadjer die hier woonde. In 1944 belandde Herman in Kamp Westerbork. Als opgepakt onderduiker stond één ding vast: hij zou met de eerstvolgende trein Westerbork verlaten.

Gedempte Zuiderdiep 85 l TOET, het Toetjesparadijs l 12.00 en 13.00 uur

Historica Niké Wentholt vertelt over de oorspronkelijk uit Polen afkomstige familie Hildesheim. Philip Mozes Hildesheim liet armoede en antisemitisme in Polen achter. Wrang genoeg werd achterkleinzoon Karel in het geboorteland van zijn overgrootvader vermoord.

Sint Jansstraat 2 l GRID Grafisch Museum l 13:00 uur

Anna van der Molen, coördinator van Stichting Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (OVCG), vertelt in het atelier over drukker, kunstenaar én verzetsman Hendrik Nicolaas Werkman. Werkman bood hulp aan onderduikers en was actief bij de illegale pers.

Bron: Noord-Nederlands Persfotobureau Folkers
Bron: Noord-Nederlands Persfotobureau Folkers

Kleine Pelsterstraat 9 l Werkplek 9 l 13:00 en 14:00 uur

Deddo Houwen, oud-voorzitter van het OVCG, vertelt over zijn vader: verzetsman Bob Houwen. Houwen was betrokken bij de grote overval op drukkerij Hoitsema en hielp onderduikers. Houwen werd in 1944 door de SD opgepakt, maar kon dankzij een list, waarbij zijn vrienden verkleed waren in politie-uniform, ontsnappen. 

H.W. Mesdagstraat 16 l 11.00 en 12.00 uur

Titia Hemminga, lid van de onderzoeksgroep Stichting Stolpersteine Schilderswijk Groningen, vertelt over de voormalige bewoners van het pand: Johanna Schott en zoon Paul Siegfried. De alleenstaande Saartje Weinberg woonde vanaf juni 1940 bij hen in. Allen overleven de oorlog niet.

H.W. Mesdagstraat 22 l 12.00 en 13.00 uur

Jan van Maanen, onderzoeker bij Stolpersteine Schilderswijk, vertelt over verzetsman Jan Meijer. Meijer was een succesvol sporter. Zijn rol in het verzet wordt in verband gebracht met een Groningse knokploeg. In 1944 werd hij door de SD gearresteerd. Hij is omgekomen in Neuengamme.

Jozef Israëlsstraat 24 l 13.00 en 14.00 uur

Matteke Winkel, voorzitter van Stolpersteine Schilderswijk, vertelt over Abraham Philip Goudsmit en zijn dochter Helena. Abraham was een succesvolle ondernemer en opende in 1890 een winkel in paraplu's en behang in de Poelestraat. In het voorjaar van 1943 worden beiden in Duitse concentratiekampen vermoord.

Broerstraat 5 l Academiegebouw, Heymanszaal l 13.00 en 14.00 uur

Stefan van der Poel publiceerde (samen met Klaas van Berkel) het boek 'Nieuw licht op Leo Polak (1880-1941)’. Op basis van vrijgegeven dagboeken vertelt Van der Poel over deze vrijdenker, hoogleraar en filosoof.

 

Gedempte Zuiderdiep 67 l The Cabin l 14:00 en 15:00 uur

Historicus Ben Hummel vertelt over goochelaar en illusionist Ben Ali Libi (Michel Velleman). Ben Ali Libi werd bekend door het gedicht dat Willem Wilmink over hem schreef. Ben Ali Libi werd in dit pand, pension Tivoli,  geboren.

Oude Boteringestraat 36-38 l Oude rechtbank l 14:00 en 15:00 uur

Masterstudent Geschiedenis Gert Westerhof vertelt over het verzet van conciërge Hendrik Vechter. Vechter had een onopvallende maar centrale positie binnen de verzetsgroep-De Groot en wist illegale activiteiten vanuit de rechtbank te organiseren.

Oude Ebbingestraat 78 l 050 Crew l 15:00 uur

Historicus Vincent Hazelhoff vertelt over de jonge, aantrekkelijke en veelbelovende coupeur George van Dam. George zou de kledingzaak van zijn vader (rond 1905 gevestigd in dit pand) overnemen, maar werd één van de vroege slachtoffers van de Holocaust.

Folkingestraat 60 l Synagoge l 16:00 uur

Afsluitend programma onder leiding van Stefan van der Poel met een muzikale invulling. 

Open Joodse Huizen - Huizen van Verzet Groningen wordt ondersteund door Provincie Groningen, Synagoge Groningen, het OVCG en Stichting Stolpersteine Schilderswijk Groningen, in samenwerking met Het Joods Cultureel Kwartier in Amsterdam.