Terug naar het overzicht

70 jaar na de razzia

Praktische informatie

  • april - mei 2014

  • Locatie

  • Bedum

De razzia volgde op een aanslag op collaborateur Luitje Keijer bij het station van Bedum op 22 april 1944. Uit wraak werden al snel vijf mannen in koelen bloede geëxecuteerd. Op 25 april werden 150 jonge mannen uit de omgeving gearresteerd en bijeengedreven in cafés en hotels. De Duitsers voerden de meeste mannen vanuit Amersfoort per trein af naar Duitse werkkampen, waar twaalf jonge Bedumers stierven als gevolg van de erbarmelijke omstandigheden. Eén Bedumer bezweek kort na de bevrijding in Groningen. De mannen die terugkeerden, waren voor hun leven getekend. De enige tastbare herinneringen aan de razzia zijn een plaquette en een monument. Daarom legde de Duitse kunstenaar Gunter Demnig op 7 april zogenaamde Stolpersteine - kleine gedenkstenen, voorzien van persoonlijke informatie over de slachtoffers - bij hun voormalige woningen. Op 25 april 2014 wordt de laatste Stolpersteine, die van Bedumer aannemer J.W. Formsma gelegd.

Plaatsing Stolpersteine in Bedum
Plaatsing Stolpersteine in Bedum

Tentoonstelling

Op 17 april – de dag waarop het 69 jaar geleden is dat Canadese troepen Bedum bevrijdden – opent de tentoonstelling over de razzia, de gevolgen daarvan en – vooral – de 18 dodelijke slachtoffers. De tentoonstelling is georganiseerd door de Historische Vereniging gemeente Bedum (HVgB). Voorzitter Hans Rump: “We hebben vooral geprobeerd de slachtoffers een gezicht te geven. Persoonlijke bezittingen vertellen het verhaal.” De tentoonstelling wordt gehouden in de noodlokalen van de Togtemaarschool aan De Vlijt in Bedum en is geopend op 18, 19, 22, 23, 25, 26, 29 en 30 april, 2, 3 en 5 mei van 14.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis.

Educatieprogramma

Ook op basisscholen in de gemeente wordt stilgestaan bij de Tweede Wereldoorlog en de razzia van 25 april 1944. De kinderen wandelen langs plaatsen in Bedum waar in ’40-’45 geschiedenis werd geschreven. De route leidt onder meer langs verschillende Stolpersteine en de woning aan Boterdiep Wz, waar de Joodse familie Meijer woonde. De familie werd in een Duits vernietigingskamp omgebracht. Ook hun onderduikadres aan de Schultingastraat in Bedum – waar een klein museum is ingericht – wordt tijdens de wandeling aangedaan. De leerlingen bezoeken in het Thedemagebouw aan de Stationsweg een kleine expositie en krijgen daar informatie over de razzia van een Bedumer die er ooggetuige van was. Een lesbrief over de oorlog in Bedum completeert het programma.

Bevrijdingsvuur

Leden van de Loopgroep Bedum brengen op maandag 5 mei een bevrijdingsvuur van Wageningen naar Bedum. Ze maken een tussenstop in Groningen. Bedum staat daar centraal op het Bevrijdingsfestival in het Stadspark. Op een deel van de route van Groningen naar Bedum worden de lopers vergezeld door oude legervoertuigen van ‘Keep them rolling’. Informatie over deze en andere activiteiten is te vinden op www.bevrijdinsgsfestivalgroningen.nl. Meer informatie over het Stolpersteine project is te vinden op www.stolpersteine.eu